Opieka nad rodzicem na odległość: jak to zorganizować z innego miasta albo z zagranicy

Opieka na odległość działa, gdy blisko rodzica jest zaufana osoba z kluczem, Ty za jego zgodą masz dostęp do informacji o leczeniu, a wszyscy wiedzą, kto co robi w razie kłopotu. Większość przygotujesz przez telefon, a sprawy wymagające podpisu na miejscu zbierzesz na jeden dłuższy przyjazd.

Zacznij od ludzi na miejscu

Z daleka nie sprawdzisz, czy u mamy pali się światło, ani nie zawieziesz jej w godzinę do lekarza. Spisz ludzi, którzy mieszkają kilka minut od niej: sąsiadów, rodzinę, znajomych z parafii albo z klubu seniora. Jeden zajrzy raz w tygodniu, inny podwiezie do przychodni.

Wybierz z nich osobę pierwszego kontaktu, która mieszka najbliżej, odbiera telefon i ma klucz. Powiedz jej wprost, o co będziesz prosić, i zapytaj, czego robić nie chce. Mama musi tę osobę lubić i sama się na nią zgodzić, bo sąsiadka „przysłana do pilnowania” szybko przestanie być wpuszczana.

Upoważnienia: informacje o zdrowiu i sprawy codzienne

Najwięcej nerwów kosztuje niewiedza: czy recepta jest wystawiona, kiedy kontrola, co powiedział lekarz. Część tych informacji rodzic może Ci udostępnić.

• Internetowe Konto Pacjenta: rodzic w zakładce „Upoważnienia” na pacjent.gov.pl albo w aplikacji mojeIKP dodaje Cię jako osobę upoważnioną i sam wybiera zakres oraz czas. Zobaczysz wtedy na przykład jego e-recepty i e-skierowania. Warunek: musisz wcześniej zalogować się na własne konto pacjenta (jeśli mieszkasz za granicą, sprawdź zawczasu, jak to zrobisz),
• informacja o zdrowiu i dokumentacja medyczna: to osobne upoważnienie, które rodzic nadaje w IKP albo podpisuje w przychodni i w szpitalu. Zapytaj w rejestracji, czego wymagają i czy udzielają informacji przez telefon,
• bank, poczta, urząd: każda instytucja ma własne zasady pełnomocnictw. Zapytaj tam o formę i o to, czy rodzic musi przyjść osobiście.

Każde upoważnienie to decyzja rodzica, a wgląd w dane nie daje Ci prawa do decydowania za niego.

Stała pora rozmów i wspólna teczka

Umówcie się na stałą porę rozmowy, którą utrzymacie także w gorszym tygodniu i przy różnicy czasu. Kiedy telefon w umówionej porze milczy, od razu wiesz, że trzeba sprawdzić, co się dzieje. Na wideo widać więcej: jak tata wygląda, czy na stole nie rośnie stos nieotwartych listów. Wideorozmów da się nauczyć w każdym wieku, jeśli ktoś cierpliwie pokaże to kilka razy. Zajęcia z obsługi smartfona bywają w bibliotekach i klubach seniora, a w powiecie warszawskim zachodnim przygotowujemy z gminami program Cyfrowa Samodzielność Seniora.

Załóżcie teczkę, która leży u rodzica (Ty miej zdjęcia jej zawartości):

• lista leków z dawkami i porami, poprawiana po każdej zmianie,
• lekarze, przychodnia, apteka: adresy i numery,
• terminy wizyt i badań,
• kopie wypisów ze szpitala, wyników i orzeczeń,
• numery osób z Twojej listy, z dopiskiem, kto ma klucz.

Przy telefonie rodzica połóż notes z najważniejszymi numerami, zapisanymi dużym drukiem.

Plan zastępstwa: kto działa, gdy Ty nie możesz

Ustalcie zawczasu, co robicie, gdy rodzic nie odbiera. Na przykład: po dwóch nieodebranych telefonach dzwonisz do osoby pierwszego kontaktu, a ona idzie sprawdzić. Gdy jej nie ma, dzwonisz do następnej z listy. Brzmi sztywno, ale nikt nie traci czasu na zastanawianie się.

W nagłej sytuacji (upadek, duszność, utrata przytomności) pomoc wzywa się pod numerem 112. Najszybciej zrobi to ktoś na miejscu, kto poda adres i otworzy drzwi ratownikom. Z zagranicy numer 112 połączy Cię ze służbami tamtego kraju. Przy niepokojących, ale nie nagłych objawach kontaktujcie się z lekarzem. Gdyby skończyło się szpitalem, przyda się checklista na pierwsze dni po wypisie.

Przyjazdy planuj pod sprawy wymagające Twojej obecności, jak rozmowa z lekarzem, bank czy urząd. Terminy umawiaj z wyprzedzeniem i zostaw też czas, w którym niczego nie załatwiacie.

Oszuści liczą na to, że jesteś daleko

Metody „na wnuczka” i „na policjanta” działają najlepiej, gdy senior nie może od razu sprawdzić, czy z bliskimi wszystko w porządku. Telefon, że syn miał wypadek. Wiadomość „Mamo, to mój nowy numer, pilnie potrzebuję przelewu”. „Policjant”, który prosi o pomoc w zatrzymaniu oszustów.

Umówcie się na jedną zasadę: gdy ktoś prosi o pieniądze, rodzic kończy rozmowę i sam oddzwania do Ciebie na znany numer, najlepiej z innego telefonu. Żadnych przelewów, gotówki dla „kuriera” ani kodów z banku, dopóki z Tobą nie porozmawia. Możecie też ustalić rodzinne hasło. Policja nie odbiera pieniędzy w domu, a bank nie pyta o PIN ani kody. Powiedz rodzicowi wprost, że może dzwonić o każdej porze, a Ty nie będziesz mieć pretensji o fałszywy alarm. Gdy jest już po fakcie, od razu dzwońcie do banku i na policję.

Kiedy obecna organizacja przestaje wystarczać

Sygnały ostrzegawcze to kolejne upadki, pomylone leki, niezapłacone rachunki, pusta lodówka, gubienie się w znanych miejscach. Nie czekaj, aż stanie się coś poważnego.

Porozmawiaj najpierw z rodzicem, a potem, najlepiej razem z nim, z lekarzem POZ. Lekarz może zlecić badania, skierować do specjalisty i ocenić, czy potrzebna jest pielęgniarka w domu albo opieka długoterminowa. W ośrodku pomocy społecznej zapytaj o usługi opiekuńcze, czyli pomoc w codziennych sprawach w domu. Przyznaje się je za zgodą osoby, której dotyczą, a o odpłatności decydują dochód i zasady gminy. Sprawdź też, czy dotyczy Was bon senioralny.

Najczęstsze pytania

Czytaj też: gdy senior mieszka sam